WSJT-X Przewodnik użytkownika

Dla szybkiego odniesienia się umieszczono tutaj krótką listę właściwości i możliwości dodanych w WSJT-X od Wersji 1.7.0:

W tym podręczniku następujące ikony zwracają uwagę na szczególne typy informacji:

WSJT-X jest częścią projektu open-source udostępnianego na zasadach licencji GNU General Public License (GPL). Jeżeli posiadasz umiejętności programowania lub dokumentowania lub chciałbyś wnieś swój wkład do projektu w inny sposób, proszę powiadomić zespół projektowy o swoich zainteresowaniach. Repozytorium kodu źródłowego projektu można odnaleźć na stronie SourceForge i w większości komunikujących się programistów biorących udział na reflektorze pocztowym wsjt-devel@lists.sourceforge.net. Raportowanie błędów, sugesowanie nowych właściwości i ulepszeń do WSJT-X, przewodniki użytkownika, itp., mogą być również wysyłane na reflektor pocztowy grupy WSJT Group . Musisz zapisać się do odpowiedniej grupy przed wysłaniem postu na jakąś listę email-ową.

Pobierz i uruchom plik pakietu wsjtx-1.8.0-win32.exe, postępując następnie zgodnie z tymi instrukcjami:

Debian, Ubuntu i inne systemy bazujące na Debian nie wyłączając Raspbian:

Możesz również potrzebować wykonać następujące polecenie w terminalu:

Fedora, Red Hat i inne systemy bazujące na rpm:

Możesz również potrzebować wykonać następujące polecenie w terminalu:

OS X 10.9 i późniejsze: pobierz plik wsjtx-1.8.0-Darwin.dmg do swojego desktop-a, kliknij podwójnie na nim i sprawdź instrukcję dotyczącą ważnych uwag w jego pliku ReadMe.

Jeżeli masz już zainstalowaną wcześniejszą wersję, możesz ją pozostawić zmieniając jej nazwę w folderze Applications (powiedzmy, z WSJT-X na WSJT-X_1.7). Możesz wtedy kontynuować fazę instalacji.

Zwróć również uwagę na następujące rzeczy:

Wybierz zakładkę 'ogólne' General w oknie 'ustawienia' Settings. Pod Station Details wprowadź twój znak wywoławczy, kwadrat lokatora (zalecany6-znakowy lokator) i numer Regionu IARU. Region 1 jest Europa, Afryka, Środkowy Wschód i Północna Azja; Region 2 Ameryki; i Region 3 Południowa Azja i Pacyfik. Informacje te będą wystarczające dla początkowych testów.

Znaczenia występujących dalej opcji w zakładce General powinny być zrozumiałe po zrobieniu kilku QSO przy użyciu WSJT-X. Możesz powrócić do ustawień tych opcji według twoich preferencji później.

WSJT-X oferuje sterowanie CAT (Computer Aided Transceiver) istotną właściwość większości nowoczesnych transceiverów. Aby skonfigurować program dla twojego radia wybierz zakładkę Radio.

Kiedy wszystkie wymagane ustawienia zostały wykonane kliknij na Test CAT, aby przetestować komunikację pomiędzy WSJT-X a twoim radiem. Przycisk powinien przejść w zielony kolor wskazując, że została ustanowiona poprawna komunikacja. Jeżeli test sterowania CAT się nie powiedzie przycisk zostanie przełączony na kolor czerwony i zostanie wyświetlony komunikat o błędzie. Po udanym teście CAT, przełączy przycisk Test PTT, aby potwierdzić, że twoja wybrana metoda sterowania nadawanie/odbiór T/R pracuje poprawnie. (Jeżeli wybrałeś VOX dla PTT Method, możesz przetestować przełączanie T/R później używając przycisku Tune w głównym oknie.)

Wybierz zakładkę Audio, aby skonfigurować twój system dźwięku.

Makra Tx są pomocą dla krótkich wysyłań, często używanych komunikatów swobodnego tekstu takich jak przykłady pokazane powyżej.

Working Frequencies: częstotliwości pracy. Domyślnie, tabela częstotliwości pracy Working Frequencies zawiera listę częstotliwości używanych konwencjonalnie dla emisji JT4, JT9, JT65, MSK144, WSPR, i Echo. Konwencje mogą zmienić się z czasem lub poprzez preferencje użytkowników; możesz modyfikować tabelę częstotliwości wg żądania.

Inne bardziej zaawansowane operacje obsługi są dostępne pod menu kontekstowym prawego klawisza, które powinny być wyjaśnione sam przez siebie.

Frequency Calibration: Kalibracja częstotliwości. Jeżeli masz skalibrowane radio przy użyciu WWV lub innej wiarygodnej częstotliwości referencyjnej lub być może techniki opisanej w Dokładne pomiary częstotliwości z twoim ustawieniem WSPR, wprowadź pomierzone wartości dla przechwytu Intercept A i nachylenia Slope B w równaniu

gdzie: “Błąd wybierania” i A są w Hz, f jest częstotliwością w MHz, a B jest częścią na milion (ppm). Wartości częstotliwości wysyłanej do radia i odbieranych z niego będą wówczas korygowane tak, że wyświetlane przez WSJT-X częstotliwości są dokładne.

Station Information: Informacje stacji - Możesz zachować informacje o twojej stacji takie, jak: pasmo Band, przesunięcie Offset i opis anteny Antenna Description. Informacja o antenie będzie zawarta w raportach odbioru wysyłanych do PSK Reporter. Domyślnym przesunięciem częstotliwości - offset dla każdego pasma jest zero. Mogą być dodane niezerowe offsety, jeżeli na przykład używany jest transwerter.

WSJT-X używa kolorów do wyróżniania dekodowanych komunikatów zawierających szczególnie istotne informacje. Kliknij na jeden z przycisków, aby wybrać twoje preferowane kolory dla kategorii komunikatu.

Parametry dekodowania JT65 (JT65 decoding parameters)

Pozostałe (Miscellaneous)

Dla tego i następnych kroków musisz udawać, że jesteś K1JT przez tymczasowe wprowadzenie znaku wywoławczego, jako My Call w zakładce Settings | General. Twoje wyniki powinny być identyczne jak te pokazane na zrzucie ekranu poniżej.

Dekodowanie odbywa się na zakończenie sekwencji odbioru a procesu przebiega w dwóch krokach. Pierwsze dekodowanie jest wykonywane na wybranej częstotliwości Rx wskazanej przez zielony znacznik w kształcie U na skali częstotliwości wykresu wodospadowego. Wyniki ukazują się w obu oknach tekstowych: lewym - aktywności pasma (Band Activity) i prawym - na częstotliwości odbioru (Rx Frequency) w głównym ekranie. Program następnie odnajduje i dekoduje wszystkie sygnały w wybranej emisji w zakresie wyświetlanych częstotliwości. Czerwony znacznik na skali wykresu wodospadowego wskazuje twoją częstotliwość Tx.

W przykładowym pliku występuje siedem sygnałów JT9, wszystkie są dekodowalne. Kiedy był nagrywany ten plik KF4RWA kończył QSO z K1JT. Skoro zielony znacznik został umieszczony na jego częstotliwości audio, 1224 Hz, jego komunikat K1JT KF4RWA 73 jest dekodowany najpierw i ukazuje się w oknie Rx Frequency. Okno Band Activity pokazuje ten komunikat plus wszystkie dekodowania na innych częstotliwościach. Domyślnie linie zawierające CQ wyróżniane są na zielono a linie z moim znakiem My Call (w tym przypadku K1JT) na czerwono.

Aby bardziej uczulić na niektóre kontrolki częściej używane podczas robienia łączności QSO, spróbuj klikania myszka na liniach dekodowanego tekstu i na wykresie wodospadowym wyświetlacza spektrum. Powinieneś być w stanie potwierdzić następujące zachowanie:

Pozycja niebieskiego znacznika na skali wykresu wodospadowego jest ustawiona przez kontrolkę wyboru JT65 nnnn JT9, gdzie nnnn jest częstotliwością audio w Hz. W trybie JT9+JT65 program będzie automatycznie dekodował sygnały JT9 tylko powyżej tej częstotliwości. Sygnały JT65 będą dekodowane w pełnym zakresie wyświetlanej częstotliwości.

Sygnały JT9 ukazują się na spektrum Cumulative w prawie prostokątnych kształtach o szerokości około 16 Hz. Nie posiadają one czystych widocznych tonów synchronizacji jak ten na brzegu niskich częstotliwości wszystkich sygnałów JT65. Umownie przyjmuje się, że nominalna częstotliwość obu sygnałów JT9 i JT65 będzie tą częstotliwością niższego tonu na lewym brzegu ich spektrum.

Ten przykładowy plik zawiera 17 dekodowalnych sygnałów — dziewięć w trybie JT65 (oznaczonych znakiem # w oknie dekodowanego tekstu) i osiem w trybie JT9 (oznaczonych przez @). W komputerach z wielordzeniowym procesorem dekodery dla trybów JT9 i JT65 działają jednocześnie, a więc ich rezultaty będą się wzajemnie przeplatały. Okno Band Activity zawiera wszystkie dekodowania (możesz potrzebować przewinąć wstecz okno, aby zobaczyć niektóre z nich). Sygnał na częstotliwości określonej przez zielony znacznik otrzymuje priorytet w dekodowaniu a jego komunikaty są wyświetlane również w oknie Rx Frequency .

Dla wykorzystania pełnego zakres szerokości pasma, funkcja podwójnego trybu WSJT-X wymaga szerokości pasma odbiornika, co najmniej 4 kHz. Dane te będą zapisywane z bardziej zawężonego pasma Rx, mniej więcej 200 do 2400 Hz. Jeżeli nie masz filtru Rx szerszego niż około 2.7 kHz, będziesz używał tylko takich danych jak te. Dla lepszego podglądu wyreguluj Bins/Pixel i szerokość wykresu Wide Graph tak, aby była pokazywana tylko aktywna część spectrum, powiedzmy 200 to 2400 Hz. Po jakiejkolwiek zmianie Bins/Pixel lub szerokości wykresu Wide Graph otwórz ponownie plik przykładu, aby odświeżyć wykres wodospadowy.

Wszystkie sygnały w tym pliku są sygnałami JT9. Aby je automatycznie zdekodować w trybie JT9+JT65 będziesz musiał przesunąć ogranicznik trybu JT65 nnnn JT9 do 1000 Hz lub mniej.

Teraz jest odpowiedni moment, aby poeksperymentować ze Start, kontrolkami i suwakami sterującymi wzmocnieniem i punktem zerowym wykresy wodospadowego i powierzchnią spektrum. Start określa częstotliwość wyświetlaną na lewej stronie skali wykresu wodospadowego. Suwaki ustawiają poziom linii bazowej oraz wzmocnienie dla wykresu wodospadowego i wielu typów widm. Dobre wartości początkowe powinny być w pobliżu środka skali. Kiedy regulujesz suwaki możesz chcieć odznaczyć (spłaszczony) Flatten. Aby zobaczyć nowe rezultaty po każdej zmianie otwórz ponownie plik wav.

Przez utrwaloną tradycję minimalne prawidłowe QSO wymaga wymiany znaków wywoławczych, raportów sygnałów i niekiedy innych informacji i potwierdzeń. WSJT-X jest przeznaczona do ułatwienia robienia takich minimalnych QSO używając krótkich, komunikatów o ustalonej strukturze. Proces ten działa najlepiej, jeżeli używasz tych formatów i trzymasz się standardowej praktyki działania. Zalecane podstawowe QSO przebiega coś jak to:

Standardowe komunikaty składają się z dwóch znaków (lub CQ, QRZ, lub DE i jednego znaku wywoławczego), po których następuje nadanie kwadratu lokatora stacji, raportu sygnału, R plus raport sygnału lub potwierdzenie RRR lub 73. Komunikaty te są kompresowane i kodowane w bardzo skuteczny i niezawodny sposób. W rozkompresowanej (rozpakowanej) postaci (tak jak są wyświetlane na ekranie) mogą one zawierać aż 22 znaki.

Raporty sygnałów są określone w dB, jako współczynnik sygnał-do-szumu (S/N, używając standardowego odniesienia do szumu pasma przenoszenia 2500 Hz. A zatem, w przykładowym komunikacie powyżej, K1ABC mówi G0XYZ, że jego sygnał jest 19 dB poniżej mocy szumów w pasmie 2500 Hz. W komunikacie 0004, G0XYZ potwierdza odbiór tego raportu i odpowiada z raportem sygnału –22 dB. Raporty JT65 są ograniczone tak, aby leżały w zakresie –30 do –1 dB, a wartości są wyraźnie kompresowane powyżej około -10 dB. JT9 obsługuje rozszerzony zakres –50 do +49 dB i przypisuje bardziej rzetelne liczby do stosunkowo silnych sygnałów.

Użytkownicy często dodają niektóre przyjacielskie pogaduszki na zakończenie QSO. Komunikaty swobodnego tekstu takie jak “TNX ROBERT 73” lub “5W VERT 73 GL” są obsługiwana aż do maksymalnie 13-tu znaków, włączając spacje. Generalnie powinieneś unikać znaku ukośnika / w komunikatach swobodnego tekstu, jako, że program może je wówczas interpretować, jako konstrukcję części twojego złożonego znaku wywoławczego. Oczywiste jest, że protokoły JT4, JT9 i JT65 nie są przeznaczone lub dobrze dopasowane do obszernych rozmów lub 'żucia szmat'.

Powolne trybu JT4, JT9, JT65 i QRA64 dostarczają dostateczny czas około 10-ciu sekund przed zakończeniem każdej 1-minutowej sekwencji odbioru na przejrzenie dekodowanych komunikatów i zadecydowanie jak odpowiedzieć. Cykle 15-to sekundowe nadawanie/odbiór T/R w FT8 pozwalają tylko na około dwie sekundy na to zadanie, które jest zazwyczaj nie wystarczające. Z tego powodu oferowana jest podstawowa właściwość automatycznego kolejkowania. Wybierz na głównym oknie Auto Seq, aby udostępnić tą właściwość:

Kiedy wołasz CQ możesz również zaznaczyć boks Call 1st. WSJT-X będzie wówczas automatycznie odpowiadać na pierwsze zdekodowane zawołanie na twoje CQ.

Dla emisji FT8 i MASK144 może zostać aktywowany specjalny tryb przez kliknięcie na boksie NA VHF Contest w głównym oknie. Tryb ten został skonfigurowany specjalnie dla zawodów, w których jako wymiana wymagane są czteroznakowe kwadraty lokatorów. Kiedy aktywowany jest tryb NA VHF Contest, standardowa sekwencja QSO wygląda jak ta:

W warunkach zawodów K1ABC mógł raczej wybrać ponowne wywołanie CQ niż wysłanie 73 dla jego trzeciego nadawania.

Znaki złożone takie, jak xx/K1ABC lub K1ABC/x obsługiwane są na jeden z dwu możliwych sposobów:

Lista około 350 najbardziej powszechnych prefiksów i sufiksów wyświetlana jest w menu Help. Pojedynczy złożony znak wywoławczy obejmujący jedną pozycję z tej listy może zostać użyty w miejsce standardowego trzeciego wyrazu komunikatu (normalnie: lokator, raport sygnału, RRR lub 73). Poniższe przykłady są wszystkimi dopuszczalnymi komunikatami zawierającymi znaki złożone Type 1:

Następujące komunikaty nie są poprawne, ponieważ trzecie słowo nie jest dozwolone w jakimkolwiek komunikacie zawierającym znak złożony Type 1:

QSO pomiędzy dwoma stacjami używającymi komunikatów ze znaków złożonych Type 1 mogłoby wyglądać jak to:

Zauważ, że pełny znak złożony jest wysyłany i odbierany w pierwszych dwóch transmisjach. Potem operatorzy pomijają dodatkowy prefiks lub sufiks i używają standardowej struktury komunikatów.

Prefiksy i sufiksy nie znalezione na wyświetlanych krótkich listach obsługiwane są przy użyciu złożonych znaków wywoławczych Type 2. W tym przypadku złożony znak wywoławczy musi być drugim wyrazem w dwu- lub trzy-wyrazowym komunikacie a pierwszym słowem musi być CQ, DE lub QRZ. Prefiksy mogą mieć 1 do 4 znaków, sufiksy 1 do 3 znaków. Dozwolone jest trzecie słowo przekazujące lokator, raport, RRR lub 73. Następujące komunikaty zawierające złożone znaki Type 2 są prawidłowe:

W każdym przypadku, złożony znak wywoławczy jest traktowany, jako Type 2, ponieważ dodatkowy prefiks lub sufiks jest nie żadnym z tych na stałej liście. Zauważ, że w tych komunikatach nigdy nie jest dozwolony drugi znak wywoławczy.

Łączności (QSO) z udziałem znaków złożonych Type 2 mogą wyglądać jak jedna z poniższych sekwencji:

Operatorzy ze znakami złożonymi używają pełnej formy podczas wołania CQ i ewentualnie również w transmisji 73, jako, że może to być wymagane przez organy wydające pozwolenie. Inne transmisje podczas QSO mogą używać komunikatów o standardowej strukturze bez dodatkowego prefiksu lub sufiksu w znaku wywoławczym.

Przed próbą twojego pierwszego QSO w jednej z emisji WSJT, upewnij się przechodząc przez Samouczek podstawowych operacji powyżej jak również następującą listę kontrolną:

Aby uaktywnić właściwości dla VHF i powyżej (VHF-and-up):

Okno główne będzie się rekonfigurować samo, jeśli będzie to niezbędne do wyświetlenia kontrolek obsługujących właściwości każdej z emisji.

Przewidziane są trzy różne typy śledzenia Doppler:

JT4 została zaprojektowana specjalnie dla EME na pasmach mikrofalowych 2.3 GHz i powyżej.

Kolejne zrzuty ekranu pokazują jedna transmisję z QSO EME na 10 GHz przy użyciu submodu JT4F.

Pod wieloma względami praca JT65 na VHF i wyższych pasmach jest podobna do użycia na KF, ale należy zauważyć parę istotnych różnic. Typowa praca VHF/UHF dotyczy tylko pojedynczego sygnału (lub ewentualnie dwóch lub trzech) w paśmie przenoszenia odbiornika. Na zakładce Settings → General możesz odnaleźć najlepszą kontrolę Single decode. Będzie trochę potrzeba dla dwuprzebiegowego dekodowania Two pass decoding na zakładce Advanced. Z załączonymi właściwościami VHF dekoder JT65 będzie odpowiadał na specjalne formaty komunikatów często używanych dla EME: raport sygnału OOO i skrócone dwutonowe komunikaty dla RO, RRR i 73. Komunikaty te są zawsze udostępnione dla odbioru; będą one automatycznie generowane dla transmisji, jeżeli zaznaczysz boks skróconych komunikatów Sh.

Pamiętaj, aby zaznaczyć Deep w menu Decode; możesz opcjonalnie dołączyć uśrednianie Enable averaging i głębokie poszukiwanie Deep search.

Kolejny zrzut ekranu pokazuje trzy transmisje z QSO EME na 144 MHz przy użyciu submodu JT65B i skróconych komunikatów. Zwróć uwagę na kolorowe znaczniki podziałki na skali częstotliwości szerokiego wykresu. Zielony znacznik na 1220 Hz wskazuje wybraną częstotliwość QSO (częstotliwość tonu synchronizacji JT65) i zakres F Tol. Zielony tick na 1575 Hz znaczy częstotliwość najwyższego tonu danych JT65. Pomarańczowy znacznik wskazuje częstotliwości wyższego tonu dwutonowego sygnału dla RO, RRR i 73.

QRA64 została zaprojektowana dla EME na VHF i wyższych pasmach; jej praca jest generalnie podobna do JT4 i JT65. Kolejne zrzuty ekranu pokazują przykłady transmisji QRA64C od DL7YC nagrane przez G3WDG przez ścieżkę EME na 24 GHz. Rozsiew Dopplera na ścieżce był 78 Hz i pomimo, że sygnał jest odpowiednio silny jego tony są poszerzone na tyle, że trudno je dostrzec na wykresie wodospadowym. Trójkątny czerwony znacznik poniżej skali częstotliwości pokazuje, że dekoder osiągnął synchronizację z sygnałem w pobliżu 967 Hz.

Dekoder QRA64 nie wykorzystuje bazy znaków wywoławczych. Zamiast tego, korzysta on z informacji a priori (AP) takich, jak jeden z posiadanych znaków wywoławczych i zakodowanego w formie komunikatu słowa CQ. W normalnym użyciu, jak w przebiegu QSO dostępne informacje AP przyrastają, aby dołączyć znak stacji, z którą pracujemy i zapewne jego/jej 4-cyfrowy kwadrat lokatora. Dekoder zawsze rozpoczyna poprzez próbę zdekodowania pełnego komunikatu używając informacji bez AP. Jeżeli próba ta zawiedzie, wykonywane są dodatkowe próby przy użyciu dostępnych informacji AP, aby dostarczyć wstępnych hipotez o zawartości komunikatu. Na zakończenie każdej iteracji dekoder oblicza zewnętrzne prawdopodobieństwo najbardziej prawdopodobnej wartości dla każdego z 12-tu sześciobitowych symboli informacyjnych komunikatu. Dekodowanie jest deklarowane tylko, kiedy ogólne prawdopodobieństwo dla wszystkich 12 symboli jest zbliżone do jednoznacznej wartości bardzo bliskiej 1.

Dla QSO EME niektórzy operatorzy używają komunikatów QRA64 w skróconej postaci zawierających pojedynczy ton. Aby aktywować automatyczne generowanie tych komunikatów, zaznacz boks zaetykietowany Sh. Udostępni to również generowanie pojedynczego tonu na 1000Hz przez wybranie Tx6, aby pomóc we wstępnym odnalezieniu sygnałów, jako, że tony QRA64 są często niewidoczne na wykresie wodospadowym. Boks zaetykietowany Tx6 przełącza komunikat Tx6 z 1000Hz na 1250Hz, aby wskazać innej stacji, że jesteś gotowy do odbioru komunikatów.

ISCAT jest użyteczną emisją dla sygnałów, które są słabe, ale mniej lub bardziej stałe w amplitudzie przez kilka sekund lub dłużej. Rozproszenia (odbicia) od statków powietrznych na 10 GHz są dobrym przykładem. Komunikaty ISCAT są w swobodnej postaci i mogą mieć długość od 1 do 28 znaków. Protokół ten zawiera właściwość korekty błędów.

Łączności meteorytowe MS QSO mogą być wykonywane w każdym czasie na pasmach VHF na dystansach do około 2100 km (1300 mil). Ukończenie QSO zajmuje dłużej wieczorem niż o poranku, dłużej na wyższych częstotliwościach i dłuższych dystansach bliskich górnego limitu. Ale przy cierpliwości, 100 Watach lub więcej i pojedynczej antenie yagi zazwyczaj może być wykonane. Następujący zrzut ekranu pokazuje dwie 15-sekundowe transmisje MSK144 do W5ADD podczas QSO na 50 MHz z K1JT na dystansie około 1800 km (1100 mil). Dekodowane segmenty zostały zaznaczone na Fast Graph wykresu widmowego.

Inaczej niż w innych trybach WSJT-X, dekoder MSK144 pracuje w czasie rzeczywistym podczas sekwencji odbioru. Dekodowane komunikaty będą ukazywać się na twoim ekranie niemal natychmiast po ich usłyszeniu.

Aby skonfigurować WSJT-X do pracy w MSK144:

Tryb Echo umożliwia ci robienie czułych pomiarów twojego własnego echa księżycowego również, kiedy będą one zbyt słabe dla usłyszenia. Wybierz Echo z menu Mode, wyceluj swoją antenę na Księżyc, wybierz czystą częstotliwość i przełącz na nadawanie klikając Tx Enable. WSJT-X będzie wówczas krążyć poprzez następującą pętlę, co każde 6 sekund:

Aby wykonać sekwencję testów echo:

Przykłady nagrań typowych QSO używających trybów VHF/UHF/Microwave i właściwości WSJT-X dostępne są do pobrania. Nowym użytkownikom właściwości VHF i wyżej - (VHF-and-up) stanowczo zaleca się wypraktykowanie dekodowania sygnałów na tych plikach.

Tryb WSPR umożliwia skakanie po pasmach z radiami sterowanymi poprzez CAT, aby śledzić propagację na wielu pasmach bez interwencji użytkownika. Skoordynowane przeskoki udostępniają pokaźnej grupie stacji na całym świecie możliwość przemieszczania się razem z pasma na pasmo, maksymalizując w ten sposób szanse ustalenia ścieżek otwartej propagacji.

Poniższy zrzut ekranu jest przykładem operacji WSPR z załączonym przeskakiwaniem pasm:

Uważne spojrzenie na powyższy zrzut ekranu zilustruje kilka imponujących możliwości dekodera WSPR. Spójrz dla przykładu na dekodowanie o godzinie UTC 0152, 0154 i 0156 wraz z odpowiadającymi im minutami z wykresu wodospadowego wyświetlonego poniżej. Żółte kółka zostały dodane dla wyróżnienia dwóch wydzielonych sygnałów zdekodowanych na poziomie -28 i -29 dB w pierwszym i trzecim dwuminutowym interwale. O godzinie 0154 UTC sygnały do VE3FAL, AB4QS i K5CZD mieszczące się w 5 Hz interwale w pobliżu częstotliwości audio 1492 Hz; podobnie K3FEF, DL2XL/P i LZ1UBO mieszczące się w 6 Hz interwale w pobliżu 1543 Hz. Każdy z nakładających się sygnałów został zdekodowany bezbłędnie.

Menu u góry głównego okna oferuje wiele opcji od konfiguracji i pracy. Większość pozycji nie wymaga wyjaśnienia; poniżej przekazano dodatkowe szczegóły. Skróty klawiaturowe dla niektórych często używanych pozycji menu wylistowane są na prawym brzegu menu.

Na głównym ekranie ukazują się tuż pod oknem dekodowanego tekstu następujące przyciski:

Kontrolki związane z wyborem częstotliwości, poziomem odbieranego audio dla wołanej stacji, data i czas można odnaleźć u dołu po lewej stronie głównego okna:

W środku głównego okna znajdują się liczne kontrolki używane, kiedy robimy łączności (QSO). Kontrolki niedotyczące konkretnej emisji lub submodulacji mogą być "wyszarzane" (nieaktywne) lub usunięte z wyświetlacza.

Do generowania i wyboru komunikatów Tx przewidziane są dwa układy kontrolek. Kontrolki znane dla użytkowników programu WSJT ukazują się na zakładce Tab 1, obsługującej sześć pól do wprowadzania komunikatów. Komunikaty wstępnie sformatowane dla standardowego minimalnego QSO generowane są , kiedy klikniesz Generate Std Msgs lub klikniesz podwójnie na odpowiedniej linii w jednym z okien dekodowanych tekstów.

Drugi układ kontrolek do generowania i wyboru komunikatów Tx ukazuje się na zakładce Tab 2 panelu sterowania komunikatami:

Z tym ustawieniem normalnie przejdziesz od góry w dół sekwencję nadawania w lewej kolumnie, jeżeli nadajesz CQ lub w prawej kolumnie, jeżeli odpowiadasz na CQ.

Belka statusu Status Bar na dolnym brzegu głównego okna dostarcza użytecznych informacji o warunkach roboczych.

Etykiety na belce statusu Status Bar wyświetlają takie informacje jak stan bieżącej operacji programu, nazwa konfiguracji, tryb pracy i zawartość większości twoich nadawanych komunikatów. Pierwsza etykieta (stan operacji) może być Receiving (odbiór), Tx (dla nadawania), Tune, lub nazwa pliku otwartego z menu File; etykieta ta jest wyróżniana na zielono dla odbioru (Receiving), na żółto dla nadawania (Tx), czerwono dla strojenia Tune i na jasno niebiesko dla nazwy pliku. Kiedy nadajemy komunikat Tx jest wyświetlany dokładnie tak jak będzie zdekodowany przez stację odbierająca. Druga etykieta (jak pokazano powyżej) będzie nieobecna, jeżeli używasz domyślnego ustawienia Default w menu Configurations. Belka postępu pokazuje upływ części sekwencji Tx lub Rx. I na końcu, jeżeli został włączony timer Watchdog (WD) na zakładce settings | General, etykieta w prawym dolnym rogu wyświetla liczbę minut pozostających do upływu limitu czasu.

U dołu okna szerokiego wykresu ukazują się następujące kontrolki. Dekodowanie następuje tylko w wyświetlanym zakresie częstotliwości; w przeciwnym wypadku Start NNN Hz i JT65 nnnn JT9 za wyjątkiem, kiedy pracujemy w trybie JT9+JT65, kontrolki na oknie szerokiego wykresu nie maja wpływu na proces dekodowania.

Paleta wykresu wodospadowego użyta dla szybkiego wykresu (Fast Graph) jest taka sama jak jedna z wybranych na szerokim wykresie. Trzy suwaki u dołu okna szybkiego wykresu mogą być użyte do optymalizacji wzmocnienia i zerowego offsetu dla wyświetlanych informacji. Przesuń kursor myszki nad kontrolkę dla wyświetlenia podpowiedzi przypominającej ci jej funkcję. Kliknięcie na przycisku Auto Level będzie produkować odpowiednie ustawienia takie, jak punkt startowy.

Następujące kontrolki ukazują się u doły wykresu Echo Graph:

Większość okien może mieć zmieniane rozmiary według potrzeb. Jeżeli masz małą powierzchnię ekranu możesz uczynić swoje okno główne (Main Window) i okno szerokiego wykresu (Wide Graph) mniejszymi poprzez ukrycie niektórych kontrolek i etykiet. Aby udostępnić tą właściwość wpisz Ctrl+M z fokusem na odpowiednim oknie. (Dla okna głównego Main Window możesz wybrać Hide menus and labels w menu View.) Wpisz jeszcze raz Ctrl+M, aby ponownie uczynić kontrolki widocznymi.

Dekodery WSJT-X dla QRA64 i FT8 zawierają opcjonalne procedury, które używają informacji gromadzonych w sposób naturalny podczas minimalnego QSO. Jest to a priori (AP) zwiększenie czułości informacji dekodera w górę o 4 dB, kosztem trochę wyższego współczynnika fałszywych dekodowań.

Kiedy dla przykładu zdecydujesz się odpowiedzieć na CQ, znasz już własny znak wywoławczy i ten twojego potencjalnego partnera w QSO. Wobec tego oprogramowanie “wie”, czego spodziewać się w następnym odbieranym komunikacie dla 57 z 72 bitów tego komunikatu (28 bitów dla każdego z dwu znaków wywoławczych, 1 bit dla typu komunikatu). Zadanie dekodera może wówczas być zredukowane do określenia pozostałych 15 bitów komunikatu i zapewnienia, że otrzymane rozwiązanie jest wiarygodne.

Dekodowanie AP startuje przez ustawienie bitów AP do hipotetycznych wartości, jakie byłyby odebrane prawidłowo. Określamy wówczas, czy pozostały komunikat i bity parzystości są zgodne z hipotetycznymi bitami AP, na określonym poziomie wiarygodności. Pomyślne dekodowania AP zaetykietowane są kończącym linię wskaźnikiem w formie aP, gdzie P jest jedną z pojedynczych cyfr typów dekodowań AP wymienionych w Tabeli 1. Dla przykładu, a2 wskazuje, że poprawne dekodowanie użyło MyCall, jako hipotetycznej znanej informacji.

Kiedy wyświetlany jest dekodowany komunikat i jeżeli zostanie odnalezione słowo kodu, które jest oceniane, jako będące prawidłowe z wysokim prawdopodobieństwem, (ale nie w zdecydowanej większości wysokie), na końcu dodawany jest znak zapytania ?. Aby uniknąć błędnych spotów sporadycznych fałszywych dekodowań, komunikaty są oznaczone, jako 'nie do przekazania' na PSK Reporter.

Tabela 2 podaje sześć możliwych stanów QSO, które są śledzone przez auto-sekwencer WSJT-X, wraz z typem dekodowania of AP, które powinno być próbowane w każdym stanie.

Wyświetlona informacja towarzysząca dekodowanym komunikatom generalnie zawiera czas UTC, współczynnik sygnał-do-szumu w dB, offset czasu DT w sekundach i częstotliwość audio w Hz. Niektóre tryby zawierają dodatkowe informacje takie jak offset częstotliwości od nominalnej (DF), dryft częstotliwości (Drift lub F1) lub odległość (km lub mile).

Mogą się również znajdować niektóre tajemnicze znaki o specjalnym znaczeniu podsumowane w następującej Tabeli:

Wiele możliwości WSJT-X zależy od szerokości pasma dekodowanych sygnałów nie większej niż kilku Hz. Dlatego dokładność i stabilność częstotliwości są niezwykle ważne. Dostarczamy narzędzi umożliwiających dokładną kalibrację częstotliwości twojego radia, jak również precyzyjnego pomiaru częstotliwości sygnałów na paśmie. Procedura kalibracji działa automatycznie cyklicznie sterując CAT-em twoje radio poprzez serie obecnych częstotliwości sygnałów opartych na nośnej wiarygodnych znanych częstotliwości, pomiarze błędu ustawienia częstotliwości dla każdego wybranego sygnału.

Zapewne znajdziesz wygodną do zdefiniowania i użycia specjalną konfigurację Configuration dedykowaną do kalibracji częstotliwości. Potem wykonaj następujące kroki, odpowiednie dla twojego systemu.

W nowoczesnych radiach z syntezą, pomierzone małe odchyłki od 1500 Hz będą wskazywać na liniową zależność od częstotliwości. Możesz aproksymować (przybliżyć) kalibrację twojego radia przez proste podzielenie pomierzonego odchylenia częstotliwości (w Hz) na wyższej poprawnej częstotliwości przez samą nominalną częstotliwość (w MHz). Dla przykładu, pomiar 20 MHz dla WWV pokazuje w powyższej procedurze zmierzone odchylenie tonu o 24.6 Hz, wyświetlony w oknie dekodowanego tekstu WSJT-X. Wynikowa stała kalibracji jest 24.6/20 = 1.23 części na milion. Liczba ta może być wprowadzona, jako nachylenie Slope w zakładce settings → Frequencies.

Bardziej precyzyjna kalibracja może być dokonana przez dopasowanie przechwytu i nachylenia linii prostej do całej sekwencji pomiarów kalibracyjnych, jak to pokazano dla tych pomiarów na wykresie poniżej. Narzędzia programowe do wypełnienia tego zadania są zawarte w instalacji WSJT-X a szczegółowe instrukcje do ich użycia są dostępne na https://physics.princeton.edu/pulsar/k1jt/FMT_User.pdf.

Użycie tych narzędzi i brak specjalizowanego sprzętu - poza twoim interfejsem radiowym CAT, możesz skalibrować radio lepiej niż 1 Hz i konkurować bardzo skutecznie w okresowych testach częstotliwości ARRL-u.

Po uruchomieniu Execute frequency calibration cycle, co najmniej jednokrotnie z dobrymi rezultatami, zaznacz i edytuj plik fmt.all w katalogu logów i usuń każdy fałszywy lub odbiegający od pomiarów. Procedura dopasowania linii może być wówczas przeprowadzona automatycznie przez kliknięcie Solve for calibration parameters w menu Tools. Wyniki będą wyświetlone jak na następującym zrzucie ekranu. Oszacowane niedokładności zawarte dla nachylenia i przechwytu; N jest liczbą uśrednionych pomiarów częstotliwości zawartych w dopasowaniu a StdDev jest standardowym odchyleniem uśrednionych pomiarów z dopasowanej linii prostej. Jeżeli rozwiązanie wygląda na poprawne zostanie ci zaproponowane naciśnięcie przycisku Apply, który automatycznie ustawi parametry kalibracyjne w Settings → Frequencies → Frequency Calibration.

Dla szybkiego wizualnego sprawdzenia wyników kalibracji, pozostań w trybie FreqCal z wyczyszczoną opcją Measure. WSJT-X będzie pokazywał bezpośrednio wyniki regulacji na wykresie wodospadowym i wyświetlanych zapisach.

WSJT-X dostarcza narzędzie, które może być użyte do określenia szczegółowego kształtu twojego odbieranego pasma przenoszenia. Odłącz swoją antenę lub przestrój się na cichą częstotliwość z brakiem sygnałów. Z uruchomionym WSJT-X na jednej z powolnych emisji, wybierz 'pomiar odniesienia spektrum' Measure reference spectrum z menu Tools. Zaczekaj minutę i wówczas uderz w przycisk Stop. W twoim katalogu logu ukaże się plik nazwany refspec.dat.

Measure phase response w menu Tools jest dla zaawansowanych użytkowników MSK144. Wyrównywanie fazy jest używane do kompensacji dla opóźnień grupowych wariancji poprzez pasmo przepuszczania twojego odbiornika. Dokładne wykonanie tego mechanizmu może redukować zakłócenie w odczycie zakodowanego znaku spowodowane błędem innego znaku, skutkując lepszą selektywnością dekodowania. Jeżeli używasz odbiornika SDR z filtrami liniowo-fazowymi nie ma potrzeby stosowania wyrównywania fazy.

Po zdekodowaniu ramki odebranych danych, Measure phase response generuje wolny od zakłóceń przebieg audio odpowiadający jednemu z generowanych przez nadającą stację. Jest to transformata Fouriera, która zostaje użyta, jako zależne od częstotliwości odniesienie fazy dla porównania z fazą współczynników Fouriera odebranej ramki. Różnice fazy pomiędzy odniesieniem spektrum a odebranym spektrum będzie zawierać oddziaływania pochodzące od z filtrów stacji nadającej, kanału propagacji i filtrów odbiornika. Jeżeli odebrana ramka pochodząca od stacji znanej z nadawania sygnałów mających niewielkie zniekształcenie fazy (powiedzmy, stacji znanej z używania prawidłowo wyregulowanego programowo zdefiniowanego transceivera SDR) i jeżeli odbierany sygnał jest względnie wolny od wielościeżkowych zniekształceń tak, że faza kanałowa jest w przybliżeniu liniowa, pomierzone różnice fazy będą reprezentować odpowiedzi fazowe lokalnego odbiornika.

Aby wygenerować krzywą wyrównywania fazy wykonaj następujące kroki:

Trzy liczby wydrukowane na końcu każdej zdekodowanej linii MSK144 mogą być użyte do oceny poprawy dostarczanej przez wyrównywanie. Liczbami tymi są: N = liczba uśrednianych ramek, H = Liczba of hard bit errors corrected, E = Rozmiar oka otwartego diagramu MSK.

Tutaj jest dekodowanie K0TPP uzyskane podczas pomiaru odpowiedzi fazy Measure phase response zmierzonej odpowiedzi fazy:

Symbol "^" wskazuje, że pomiar fazy był dokonany akumulacyjnie, ale jeszcze nie został zakończony. Trzy liczby na końcu linii wskazują, że aby dokonać dekodowania była użyta jedna ramka, nie ma błędów typu hard bit errors, a otwarcie oka było 1.2 na skali -2 do +2. Tutaj znajdziesz jak wyglądają niektóre dekodowania po wyrównywaniu fazy:

W tym przypadku, wyrównywanie ma powiększone otwarcie oka od 1.2 do 1.6. Większe pozytywne otwarcia oka związane są ze zmniejszeniem prawdopodobieństwa błędu bitu i wyższym prawdopodobieństwem, że ramka będzie pomyślnie zdekodowana. W tym przypadku, większe otwarcie oka mówi nam, że wyrównanie fazy powiodło się, ale ważne jest by zauważyć, że test ten sam z siebie nie mówi nam czy zastosowana krzywa wyrównywania fazy zmierza do poprawy dekodowania sygnałów innych niż te od stacji referencyjnej, K0TPP.

Dobrym pomysłem jest użycie do przeprowadzenia - przed i po porównaniach - dużej liczby zachowanych plików wav z sygnałami od wielu różnych stacji, aby pomóc sobie w podjęciu decyzji, czy krzywa wyrównywania polepsza dekodowanie dla większości sygnałów. Kiedy dokonujemy takich porównań, miej na względzie to, że wyrównywanie może powodować to, że WSJT-X prawidłowo zdekoduje ramkę, która nie była dekodowana przed zastosowaniem wyrównywania. Z tego powodu upewnij się, czy czasy "T" dwu dekodowań są takie same przed porównaniem ich liczb jakości na końca wiersza.

Kiedy porównywane dekodowania przed i po maja taki sam "T" pamiętaj, że pierwsza mniejsza liczba oznacza, że dekodowanie zostało polepszone, nawet, jeżeli druga i trzecia liczba wygląda na "gorszą". Dla przykładu, załóżmy, że liczby jakości na końcu linii przed wyrównywaniem są 2 0 0.2 a po wyrównywaniu 1 5 -0.5. Liczby te pokazują poprawę dekodowania, ponieważ dekodowanie otrzymano przy użyciu tylko pojedynczej ramki po wyrównywaniu podczas, gdy przed wyrównywaniem były potrzebne uśrednione 2-ramki. Wynika z tego, że mogą być dekodowalne krótsze i/lub słabsze odbicia.

Wszystkie tryby QSO, za wyjątkiem ISCAT używają strukturyzowanych komunikatów, które kompresują czytelne dla użytkownika informacje w pakiety o stałej długości 72 bitów. Każdy komunikat składa się z dwóch pól 28-bitowych używanych normalnie dla znaków wywoławczych i pola 15-bitowego dla kwadratu lokatora, raportu, potwierdzenia lub 73. Mogą być zakodowane dodatkowe bity flagi komunikatu, zawierające dowolny tekst alfanumeryczny aż do 13 znaków. W specjalnych przypadkach mogą być zakodowane inne informacje takie, jak dodatkowe prefiksy w znaku wywoławczym (np. ZA/K1ABC) lub sufiksy (np. K1ABC/P). Zasadniczym celem jest upakowanie większości zwykłych komunikatów używanych dla minimalnego prawidłowego QSO do stałej długości 72-bitów. Użyteczna zawartość informacji w FT8 obejmuje dodatkowe 3 bity (ogółem 75 bitów) z definicji jeszcze zostaną określone.

Standardowy amatorski znak wywoławczy składa się z jednego- lub dwóch- znaków prefiksu - co najmniej jeden z nich musi być literą, po której następuje cyfra i sufiks z jedną do trzech liter. W ramach tych reguł liczba możliwych znaków jest równa 37×36×10×27×27×27, lub coś ponad 262 miliony. (Liczby 27 i 37 wynikają z tego, że pierwsza i ostatnie trzy pozycje mogą być pominięte (nieobecne) i może być ona albo literą albo cyfrą.) Skoro 2²⁸ jest więcej niż 268 milionów, wystarczy 28 bitów do zakodowania jednoznacznie każdego standardowego znaku wywoławczego. Podobnie, ilość 4-cyfrowych kwadratów lokatora Maidenhead na Ziemi jest 180×180 = 32,400, która jest mniejsza niż 2¹⁵ = 32,768; tak, więc kwadraty lokatora wymagają 15 bitów.

Niektóre z 6 milionów możliwych wartości 28-bitowych są niepotrzebne dla znaków wywoławczych. Kilka z tych miejsc zostało przypisanych do specjalnych komponentów komunikatów takich, jak CQ, DE i QRZ. Po CQ mogą wystąpić trzy cyfry wskazujące częstotliwość przeznaczoną do zawołania zwrotnego. (Jeżeli K1ABC nadaje na standardowej częstotliwości wywołania, powiedzmy 50.280 i wysyła CQ 290 K1ABC FN42, oznacza to, że będzie on słuchał na 50.290 i odpowiadał tam na jakiś zawołania.) Liczbowe raporty sygnałów od –nn lub R–nn mogą być wysyłane w miejsce kwadratów lokatora. (Jak to oryginalnie zdefiniowano, wymaga się, aby liczbowe raporty sygnałów nn były pomiędzy -01 a -30 dB. Większość wersji programu przyjmuje raporty pomiędzy -50 a +49 dB). Do jednego ze znaków wywoławczych mogą być dołączone prefiksy krajów lub możliwe przenośne sufiksy. Kiedy używana jest ta właściwość informacje dodatkowe wysyłane są zamiast (w miejsce) kwadratu lokatora lub przez zakodowanie dodatkowej informacji w jednym z 6 milionów możliwych miejscach (szczelinach) wspomnianych powyżej.

Jako udogodnienie w wysyłaniu kierunkowych komunikatów CQ, algorytm kompresji obsługuje komunikaty rozpoczynające się od CQ AA do CQ ZZ. Te fragmenty komunikatu zostały zakodowane wewnętrznie jak, gdyby były znakami wywoławczymi E9AA do E9ZZ. Z chwilą odbioru są one konwertowane z powrotem do postaci CQ AA do CQ ZZ dla wyświetlenia ich użytkownikowi.

Tryby FT8 i MSK144 obsługują specjalne właściwości umożliwiające wygodne nadawanie i potwierdzanie czteroznakowego kwadratów lokatora, wymaganych, jako wymiana w większości Północno Amerykańskich zawodów VHF. Załączony tryb Contest Mode WSJT-X obsługuje komunikaty w postaci W9XYZ K1ABC R FN42 przez konwertowanie kwadratu lokatora do tych diametralnie odmiennych punktów na Ziemi. Program odbierający rozpoznaje lokator sugerując odległość większą niż 10,000 km, robiąc odwrotne przekształcenie i wstawiając domniemane potwierdzenie “R”. Tryb ten oczywiście nie powinien być używany na pasmach KF lub w innych okolicznościach, gdzie możliwa jest ogólnoświatowa propagacja.

Aby było to użyteczne na kanałach z niskim stosunkiem sygnał-do-szumu, ten sposób bezstratnej kompresji komunikatów wymaga użycia kodu nadmiarowego silnej korekcji błędów (FEC). Dla każdej emisji użyto różnych kodów. Wymagana jest dokładna synchronizacja czasu i częstotliwości pomiędzy stacjami nadającymi i odbierającymi. Jako pomoc dla dekoderów, każdy protokół zawiera wektor synchronizacji “sync vector” znanych symboli przeplatanych z symbolami niosącymi informacje. Generowane przebiegi falowe dla wszystkich trybów WSJT-X mają ciągłą fazę i stałą obwiednię.

Najlepszym źródłem pomocy w ustawianiu twojej stacji lub konfigurowaniu WSJT-X jest grupa dyskusyjna WSJT Group pod adresem email wsjtgroup@yahoogroups.com. Są duże szanse, że ktoś z podobnymi zainteresowaniami i wyposażeniem już rozwiązał twój problem i będzie szczęśliwy ci pomóc. Aby wysłać tutaj komunikat potrzebujesz dołączyć do grupy.

Jednym z twoich obowiązków, jako użytkownika WSJT-X jest pomoc programistom ochotnikom w uczynieniu programu lepszym. Błędy mogą być raportowane do grupy WSJT Group (adres email wsjtgroup@yahoogroups.com) lub lista projektantów WSJT Developers (wsjt-devel@lists.sourceforge.net). Ponownie informujemy, że będziesz potrzebował wstąpić (zarejestrować się) do grupy lub subskrybować na listę. Możesz zarejestrować się na listę tutaj.

Raport o błędzie, aby był użytecznym powinien zawierać, co najmniej następujące informacje:

Sugestie od użytkowników często skutkują nowymi właściwościami programu. Dobre pomysły są zawsze mile widziane:, jeżeli jest jakaś właściwość, którą chciałbyś widzieć w WSJT-X, opowiedz to szczegółowo, co wydaję się być pomocne i wyślij to do nas na jeden z adresów email podanych parę linii powyżej. Pamiętaj, żeby wytłumaczyć, dlaczego myślisz, że właściwość jest pożądana i co inni użytkownicy mogą uznać, że będzie tu lepsze.